Hoe China zich voorbereidt op een feestje
Beluister hier het gesprek bij Feyten en Fillet
In China stijgt de koorts voor de Nationale Feestdag. Op 1 oktober wordt de zestigste verjaardag van de stichting van de Volksrepubliek China gevierd. Voor de feestelijkheden worden kosten noch moeite gespaard. China zou de grootste militaire parade in de voorbije 20 jaar willen opvoeren. 
Je zult het als scholier maar te horen gekregen hebben, zo net voor de start van de grote vakantie : “Dit jaar krijg je geen vakantie : je bent uitgekozen om mee te repeteren voor de nationale feestdag.” Tienduizenden scholieren en studenten zagen zo hun zomervakantie in het water vallen. De term “Chinese vrijwilliger” is hiermee in ere hersteld.
Al verschillende weekends na elkaar worden ze met honderden bussen tegelijk naar het Tiananmen plein gevoerd. In het holst van de nacht, in regen of wind, wachtend op het startschot voor hun optreden. Het minutieus ingeoefend massaspektakel zou volgens insiders de openingsceremonie van de Olympische Spelen doen verbleken.
Ik kon een glimp opvangen van die gelukkige meisjes en jongens, op weg naar hun verplicht nummertje. Uitgedost in een strak en kleurrijk uniformpje, met een muts die doet denken aan Zwarte Piet. Dat je hier uberhaupt iets te zien van krijgt is uitzonderlijk : er heerst de grootste geheimhouding rond het spektakel. Vooral rond het militaire gedeelte, dat de rest van de wereld moeten verbluffen.
Verboden te filmen
Afgelopen weekend was de generale repetitie gepland. Het verkeer in het centrum van Peking werd grotendeels lamgelegd. Er gold op en rond de centrale boulevard die naar het Tiananmenplein leidt een verbod dat sterk in de buurt komt van een uitgaansverbod. Politie en Volksbevrijdingsleger hadden alles afgesloten.
Vanop het balkon van het VRT-kantoor, dat vlakbij die enorme Chang’an Boulevard ligt, kon ik een en ander aanschouwen door het oog van mijn camera (zie clip). Nooit eerder zoveel tanks en raketten in mijn leven gezien. In alle mogelijke kleuren. Vraag me niet welke modellen, ik ben er geen expert in. Maar allemaal rolden ze richting Tiananmen. (Het tafereel deed onwillekeurig denken aan de beelden van 20 jaar geleden, toen tanks de stad binnenrolden om even later het studentenprotest op datzelfde Tiananmenplein te verpletteren.)Tot enkele agenten beneden op straat duchtig zwaaiden met de armen. Ik moest meteen stoppen met filmen. Een dag later lees ik op Twitter dat ik blijkbaar geluk gehad heb : 3 Japanse journalisten die vanuit een hotelkamer langs diezelfde boulevard aan het filmen waren werden door ‘onbekenden’ uit hun kamer gesleurd. Ze kregen zwaar slaag en hun materiaal werd vernietigd.
De afschrikking werkt
“De militaire parade moet het positieve imago aantonen van China als een land dat zoekt naar de vreedzame ontwikkeling van een veilige en harmonieuze samenleving”, klinkt het uit de mond van een hoge militair in de staatskrant China Daily. De goede verstaander hoeft deze zin geen twee keer te lezen.
Als China op 1 oktober haar nieuwste intercontinentale raketten (die reiken tot in Washington nota bene), kruisraketten, duikboten, gevechtsvliegtuigen, enz. aan de rest van de wereld zal tonen, samen met een fractie van haar 2,3 miljoen soldaten tellend leger, dan is dat met een andere boodschap.
China wil voor eigen volk bewijzen dat het er staat als nieuwe supermacht. En al wie vanuit het buitenland op 1 oktober meekijkt wil China enkele koude rillingen bezorgen. Eventjes maar. Want wie het land nog militair ‘zwak’ durft te noemen zoals weleer, moet zich dringend in de ogen wrijven. Twintig jaar economische vooruitgang met dubbele groeicijfers heeft geleid tot een verbluffende modernisering van China’s militaire infrastructuur.
Bij de Amerikanen is de boodschap alvast duidelijk overgekomen. Dennis Blair, topman van de Amerikaanse inlichtingendiensten, noemde de Chinese militaire opbouw recent nog “bedreigend”. Wat in Peking dan weer prompt werd afgewimpeld als “zonder grond en onverantwoord”. Maar achter de schermen werd wel een fles rijstwijn ontkurkt.
Messen uit de rekken
Geen patriottisch feestje in China zonder strenge veiligheidsmaatregelen. Die zijn deze keer nog draconischer dan tijdens de Olympische Spelen van vorig jaar. Officieel luidt het dat de terreurdreiging deze keer groter is dan tijdens de Spelen. Een dreiging die vooral vanuit China zelf zou komen, denk maar aan de onrust in de provincies Xinjiang en Tibet.
Om de veiligheid in en rond Peking te garanderen zijn zo maar eventjes een miljoen burgers gemobiliseerd. Het zijn vooral senioren die
een rode armband gekregen hebben om - gezeten op hun plooistoeltje, telkens 50 meter uit elkaar - verdachte bewegingen op straat te signaleren. Maar echt afschrikwekkend zien die oudjes er niet uit. De zwaar bewaakte controleposten aan de grote invalswegen van de stad lijken iets efficienter. Ze moeten terroristen op andere gedachten brengen. 
Zonder speciale toegangspassen raak je trouwens je eigen appartements gebouw niet meer in. En probeer dezer dagen maar eens een bestekmes te bemachtigen in Peking : allemaal uit de winkelrekken gehaald. “Voor uw veiligheid en de harmonieuze samenleving, meneer.”
Voedsel hamsteren
Wie het spektakel in Peking trouwens ‘live’ wil bijwonen is eraan voor de moeite. Wang met de Pet heeft de opdracht gekregen om, net zoals tijdens de Olympische Spelen, alles rustig thuis te volgen. Warme pint in de ene hand, afstandsbediening in de andere.
Zelf hebben we in het VRT-kantoor schriftelijk de wijze raad gekregen om rond 1 oktober ‘geen volk te ontvangen, ramen en vensters gesloten te houden, en wat voedsel te hamsteren’ zodat we geen onnodig verplaatsingen moeten maken. “Voor onze veiligheid en de harmonieuze samenleving?” “Natuurlijk, meneer!”
Alleen een zorgvuldig uitgekozen elite mag langs de weg of vanop tribunes rond het Tiananmenplein het spektakel aanschouwen. Deze VIP-dames en heren zullen weinig last hebben van het gewone volk. Zelfs niet van vliegen, muggen of ongedierte. Want langs het parcours patrouilleert al nachtenlang een speciale eenheid verdelgers die de beestjes moet vernietigen.
Voor wie er nog aan twijfelde: de 60-jarige viering van de ‘volksrepubliek’ wordt geen volksfeest. Het wordt het feest van ‘de partij’ (de Communistische partij). Want geef toe : erin slagen om 60 jaar onafgebroken aan de macht te blijven en in die tijd uit te groeien tot de sterkste politieke partij ter wereld (van plan om minstens de 100 te halen), wie zou dat geen reden vinden om eens een feestje te bouwen.
Popularity: 91% [?]
Ontzettend sterk artikel! kijk al uit naar je verslag na 1 oktober! groetjes Leda
“Het tafereel deed onwillekeurig denken aan de beelden van 20 jaar geleden, toen tanks de stad binnenrolden om even later het studentenprotest op datzelfde Tiananmenplein te verpletteren.”
Sta me toe in herhaling te vallen, maar wat heeft dit nu met een nationale feestdag te zien? Het stoort me telkens dat het er toch weer eventjes, ditmaal tussen haakjes weliswaar, bijgesleurd moet worden.
Iets anders; ik ben er van overtuigd dat vele Chinezen de vakantie zullen spenderen net zoals de doorsnee Belg de nationale feestdag viert. Het feit dat er overal vlaggen in de straten hangen, getuigt dan misschien meer van wat nationale trots, iets waar wij dan wel weer een voorbeeld kunnen aan nemen.
En wat moet het ook verschrikkelijk slecht gaan hier in China. Als ik zo eens vlug jouw titels overloop krijg ik het gevoel dat ik mijn ticket terug naar Belgie best zo spoedig mogelijk verander. Woorden als ‘verschrikking’, ‘verboden’, ‘voedsel hamsteren’ klinken mij als een donder bij klare hemel in de oren. Het ‘feestje’ waar je het zo sinisch over hebt, is er eentje waar ik na het lezen van je artikel, liever niet bij zou zijn. Een feest hoort vrolijk te zijn, en de Chinezen zullen het goed vieren ook. Jammer dat dat blijkbaar anders begrepen wordt.
Met vriendelijke groet,
Joachim Himpe
Ik kan Mr. Himpe alleen maar bijstaan in wat hij hierboven aankaart. Bovenstaand artikel geeft niet bepaald een neutraal standpunt weer.
Zelf ben ik master in de sinologie en ik studeer nu voor het tweede jaar op rij hier in Chongqing, China. Wanneer een Chinees zegt dat 1.3 miljard landgenoten allemaal gelukkig zijn, lach ik eens. Zoveel rozengeur en maneschijn is China ook weer niet, maar wanneer ik de buitenlandse pers bestudeer, stel ik vast dat men steeds kritiek heeft en het niet kan laten om te pas en te onpas het tian’anmen-incident te vermelden.
Ik vraag me af met hoeveel van die ‘Chinese vrijwilligers’ uit de parade u heeft gesproken. Uit gesprekken die ik reeds met Chinezen heb gevoerd, weet ik dat vele mensen uit nationale trots het een eer zouden vinden om op de 60e nationale feestdag voor hun president op te treden, een gevoel dat in België (helaas?) ver te zoeken is.
We weten allemaal dat hier dingen gebeuren die anders kunnen, maar China verandert voortdurend en sommige veranderingen voer je niet in van vandaag op morgen. China is meer dan krantenberichten over mensenrechten en juni 1989.
Met vriendelijke groeten,
Ruben Versmessen
Dag Ruben,
bedankt voor je bericht. Als ik dat goed lees, is wat de “buitenlandse” pers ook brengt over China, het nooit goed voor ’sinologen’ zoals jij. Want als een Chinees zegt dat 1;3 miljard Chinezen gelukkig zijn moet je lachen, en als een pure impressie wordt beschreven wanneer tanks Peking rollen, is het “niet neutraal”.
Als journalist probeer ik een beeld van China weer te geven dat zo evenwichtig mogelijk is, maar u zal het met mij eens zijn dat China zeer complex is. Wat in een blog of opinie beschreven wordt is trouwens een persoonlijke indruk.
Vriendelijke groeten,
en nog veel succes in Chongqing
Tom Van de Weghe
Joachim,
oppassen dat je geen Chinese trekjes begint te krijgen. Ik heb alle recht om in een blog te schrijven wat ik denk of voel, en als tanks Peking binnenrollen dan doet mij dat ‘onwillekeurig’ zoals ik schreef, denken aan 20 jaar geleden. Vrijheid van schrijven en denken moet nog altijd kunnen denk ik, ook al woon je al een tijdje in China.
Vriendelijke groeten,
Tom Van de Weghe
Dag Tom,
allereerst bedankt voor je antwoord. ‘Sinoloog’ is ook maar een titel op een stuk papier. Op de arbeidsmarkt stelt het niet veel voor (daarom dat ik verder studeer), maar het heeft me wel geholpen om de taal te leren en dus met mensen te communiceren. Ik wou gewoon aantonen dat ik niet over China begin te spreken zonder enige voorkennis.
In Chongqing vertelden mensen me al over armtierige woonomstandigheden en bepaalde louche praktijken van huisbazen (Chongqing is nu niet bepaald een paradijs, behalve als je buitenlander bent). Vorig jaar toen ik in Sichuan reisde met enkele vrienden had ik op de Kangding Road problemen met chauffeurs van minibussen die ons niet wilden meenemen omwille van ‘de baas’. Een deel van de weg is blijkbaar in handen van 1 man bij wie ze allemaal verantwoording moeten afleggen. buitenlanders meenemen blijkt een geval apart. In het doorgaan moesten we ons bij een bepaalde controlepost bukken omdat ze niet zouden zien dat we buitenlanders waren. In het terugkeren, toen we liftten, stak de chauffeur de soldaten wat geld toe en hup, geen probleem.
Ik zal het niet nalaten om over dergelijke zaken met mensen te praten omdat ik het boeiend vind erover te discussiëren, maar er zijn ook goede dingen en het lijkt me dat die soms te weinig aan bod komen.
Tijdens mijn verblijf hier hoop ik de mensen en de cultuur wat beter te leren kennen zodat ik nadien een zo objectief mogelijk beeld kan geven over China dat inderdaad een complex en interessant land is waar je steeds voor verrassingen komt te staan.
Nog even een praktisch vraagje, misschien wat vreemd voor op je blog: weet u soms hoe ik de censuur op facebook, blogspot en dergelijke kan omzeilen (yep, daar erger ik me dood aan!)? Ik probeerde met freegate, maar intussen lukt dat ook al niet meer.
Groeten,
Ruben
P.S.: proficiat met je zoon!
Hey Tom,
allereerst driemaal proficiat!
Eerstenmaal voor de aanwinst in uw familie. Van harte.
Tweedemaal voor de mooie opmaak van uw blog (ben hier al lang niet meer weeste lezen).
Driedenmaal voor uw initiatief om als journalist, er toch ook een blog met een eigen mening op na te houden en die blog dan ook nog openbaar te maken.
Ik had net nog een interessant gesprek over ‘buikgevoel’. Ik denk u te kunnen volgen als ge het over ‘onwillekeurig’ hebt. Bij mij doen tanks op Chang’anjie niet ‘onwillekeurig’ maar rechtstreeks denken aan juni ‘89. Het Chinese volk leeft onder een militaire & 1-partij dictatuur. En dat is realiteit, zo zullen velen heden ten dage aan den lijve geweten hebben.
Daarnaast, als mens met veel fijne en blije vrienden in het Chinese continent, wens ik jou veel daadkracht en succes toe om de complexiteit van de realiteit alginds op een - voor de goede kijker/lezer/luisteraar hier in Vlaanderen - bevatbare manier te verbeelden/woorden.
Dank voor de aanhoudende stroom energie.
En hopelijk tot binnenkort!
Wiet
@ Joachim, Ruben
Ik wou even melden dat ik het ten zeerste betreur dat jullie, wellicht beiden’Sinoloog in wording’, niet eens kritisch durven kijken naar het land dat China was, is en nog zal worden…(No off.)
Want net daar vind ik het boeiend voor jonge mensen zoals jullie.
Het is niet allemaal ‘glammer & glitter’ -dat weten we allemaal- en er zijn wellicht ook vele mooie kanten die zelden het daglicht halen in de media, maar het is en blijft een zware opgave om dergelijk land als China ‘objectief’ te analyseren.
Iemand van buiten uit kijkt er altijd anders naar dan iemand van binnen in. Als je het mij vraagt, ligt de waarheid vaak middenin…
@Ruben: je spreek over China zijnde vanuit het standpunt dat je een ’sinoloog’ bent..Wel, ik hoop dat je ook de uitdaging durft aan te gaan door het land met àndere ogen te bekijken. Niet iedere buitenlander die in China vertoeft hoeft een ‘China expert’ te zijn. Je kunt miss veel “weten” over het land, de cultuur, de taal en het volk, maar dan heb je het nog maar over ‘feitelijke’ kennis.
Er is mèèr dan dat. Je hebt extra troeven in handen met je ‘voorkennis’, aan jou om er iets van te maken.
Houd je ogen & oren open, maar durf ook kritisch zijn, zou ik zeggen.
Dan zul je miss het land echt wel begrijpen…
China heeft namelijk vele gezichten, allemaal soms even ondoorgrondbaar.
PS. Succes voor de toekomst, Tom. Ik vraag me af of iemand anders het beter had gekund! Vraagt courage & perseverance.
Zo mogen er wel meer journalisten zijn…
Mei,
misschien moet je toch nog eens mijn tweede bericht nalezen…
Geloof me, ik heb er geen enkele moeite mee om kritisch te zijn over China. Die titel van ’sinoloog’ doet me niets en het is niet omdat ik een sinologie-opleiding heb gehad dat ik mezelf daarom als China-expert beschouw, want zoals je zelf al zei: een dergelijk land analyseren is een zware opgave. Het heeft me wel een algemeen beeld gegeven over verleden en heden van dit land. Een beeld dat ik probeer te verruimen door hier nu te studeren en met mensen te communiceren. Het ging me vooral om het punt dat China in België vaak alleen maar staat voor mensenrechten, Tibet, Falun Gong, Tian’anmen,…
Nuja, ik vind het wel interessant om over China te discussiëren hoor, maar dat doen we misschien beter op Facebook.
Groeten