Charter 08. A call for China’s new revolution? from Tom Van de Weghe on Vimeo.

De Chinese premier Wen Jiabao is vandaag in Brussel. Hij wordt ondermeer ontvangen door EU-commissievoorzitter Barroso. Het bezoek staat in het teken van de economische crisis.

De Chinese regeringsleider heeft de opdracht gekregen om de plooien met de Europese Unie glad te strijken. De relaties waren eind vorig jaar beneden het vriespunt gezakt, nadat de Franse president Sarkozy de dalai lama officieel had ontvangen. Frankrijk was toen voorzitter van de Europese Unie.

Die ontmoeting is bij de Chinezen in het verkeerde keelgat geschoten. Een geplande EU-top werd meteen uitgesteld. “Wie zich moeit met Tibet moeit zich met interne aangelegenheden van China”, vinden de Chinezen. Niet toevallig ontbreekt Frankrijk op de lijst van Europese landen die de Chinese premier nu bezoekt.

‘Reis van vertrouwen’

In de Chinese media is veel aandacht voor de Europese trip van Wen Jiabao, die bestempeld wordt als “De reis van het vertrouwen”. De Chinese premier moet het vertrouwen van de buitenwereld in China herstellen om samen de globale economische crisis aan te pakken.

Eerder deze week was Wen Jiabao te gast op de jaarlijkse hoogmis van het kapitalisme in Davos. Hij gaf er een speech voor de elite van de financiële wereld. Zijn boodschap was overduidelijk : de instorting van de wereldeconomie is de schuld van het westen, niet die van China.

Jiabao gaf er ook toe dat de Chinese economie ernstiger te lijden heeft onder de economische crisis dan eerst gedacht. De exportmarkt heeft zware klappen gekregen, de woning- en aandelenmarkt is in elkaar gestort. China blijkt dus niet immuun. Volgens de laatste berichten dreigt China zelfs in een recessie te belanden.

Charter 08 zaait paniek

De Chinese leiders beseffen dat ze Europa nodig hebben om zelf uit het slop te geraken. Economische groei zou onmisbaar zijn om China intern stabiel te houden en onrust af te wenden. Want er zijn al tekenen aan de wand zichtbaar: een groepje Chinese intellectuelen publiceerde onlangs een spraakmakend manifest met de titel ‘Charter 08′ waarin het huidige politieke systeem beschreven wordt als ‘rampzalig’.

De auteurs roepen in het document ook op tot vrije verkiezingen, het einde van het éénpartijstelsel, vrijlating en eerherstel van politieke gevangenen en vrijheid van pers, meningsuiting en godsdienst. Charter 08 is een succes en werd intussen ondertekend door enkele tienduizenden Chinezen. Dankzij het internet verspreidt het zich als een lopend vuurtje.

Over enkele maanden is het precies 20 jaar geleden dat het studentenprotest op het Tiananmenplein in Peking geweldig werd neergeslagen. De Chinese overheid huivert bij de gedachte dat zo’n opstand zich zou herhalen en probeert de internettoegang tot Charter 08 te blokkeren. Ze is ook een heksenjacht begonnen tegen de schrijvers en ondertekenaars. Verschillenden zijn al opgepakt en zitten in de cel, anderen worden bedreigd. Het ‘rustige’ jaar van de Os kondigt zich niet zo rustig aan.

Popularity: 26% [?]

Het is nu eenmaal onvermijdelijk : na een jaar in China beginnen sommige dingen zich te herhalen. Chinees Nieuwjaar bijvoorbeeld hebben we nu voor de tweede maal meegevierd. Weliswaar iets meer in stijl en volgens de traditie dan de eerste keer. 

De rode lampionnetjes hangen al een paar weken ongeduldig te wachten. De kerstbomen zijn uit het straatbeeld verwijderd. In tegenstelling tot vorig jaar wel minder vuurwerk. Blijkbaar was vorig jaar bijzonder vrij wat betreft regels en hebben de Chineze misschien extra gevierd om hun heugelijk ‘2008, jaar van China’ in te zetten.

Dit jaar iets strenger dus. Vuurwerk mag pas vanaf 25 januari en uiterlijk tot 2 weken erna. Op 25 januari, oudejaarsdag, beginnen we de dag met een brunch. We lopen te voet naar het restaurant en passeren een vuurwerkstalletje op de hoek van de straat.

Er wordt duchtig gekocht. Grote dozen met een assortiment aan vuurwerkpijlen, kleine doosjes met rotjes… Voor elke wat. Het moet wat moet geven als zo’n tentje in de lucht gaat… In de late namiddag gaan Eline en Sofie dumplings maken bij onze buren, de Tobackskes. Het is er gezellig druk. De dumplings of jiaozi worden gemaakt volgens de traditie, maar niet met Chinezen. Tania is Russisch en heeft enkele Russische vrienden uitgenodigd.

De ‘ossen’ onder ons ( met geboorteteken os) hebben allemaal iets rood aan. Rode sokken, rood ondergoed, een rood T-shirt. Dat brengt geluk. Elk van de gezinnen heeft een eigen vulling en deeg voor de dumplings mee. Bijna 3 uur staan we rond de grote tafel samen dumplings te maken. Eline gebruikt het deeg als plasticine en maakt er een grote bol van. ‘

’s Avonds worden de heerlijke dumplings gekookt en opgegeten en doorgespoeld met heel veel vodka (tot zover de Chinese traditie…). Tom en onze bezoeker Dieter voelen zich opperbest tussen de Siberiërs. Zoals het hoort worden er aan de kinderen rode envelopjes uitgedeeld met geld. Tegen 23u30 gaan we naar buiten. Tijd voor het vuurwerk! Overal rond ons kleurt de lucht en horen we knallen. Het jaar van de os is ingezet. Xin Nian kuai le!

Op de eerste dag van het nieuwe jaar bezoeken we de Taoistische Dongyue tempel.  Tom gaat er filmen voor het Journaal en Karrewiet. Het is er druk, maar gelukkig geen overrompeling. Voor de tempel wordt een leeuwendans uitgevoerd. Binnenin de tempel bidden de Chinezen voor een voorspoedig jaar. Er wordt veel wierrook gebrand.

De goden van de tempeltjes van de verschillende ‘departementen’ ( ‘73 Chiefs of Departments’ en ‘18 layers of Hell’) worden vereerd om hen gunstig te stemmen. Elk departement is toegewijd aan een specifieke zaak en honderden levensgrote plaasteren beelden geven weer waar het departement vor staat. Er is bijvoorbeeld het ‘departement of Longlivety’, het ‘department of demons and dragons’, het ‘department of 14 violent deaths’, er is zelfs een ‘departement of morality for officials’!

Blijkbaar zijn de tijden sinds de oprichting van de tempel nog niet zoveel veranderd…Verder achterin de tempel is een soort ‘Vlaamse’ kermis aan de gang. Er is een poppenkastje, er worden fietsbanden over flesjes gegooid, blikjes omver geworpen…

Nog verder achteraan tonen Chinese acrobaten hun kunsten op een groot podium. Er wordt gedanst met diabolo’s, met Chinese vazen gejongleerd en op een hoge eenwieler met kopjes gegooid. Aan de andere kant van de tempel is er een kraampjesmarkt. Borduurwerk, snoepjes, suikerspinnen, kipsatés, molentjes… Dit tempelfeest is een heuse aanrader voor wie het Chinees Nieuwjaar traditioneel wil inzetten!

Popularity: 13% [?]

Popularity: 9% [?]

Popularity: 10% [?]

Twee maanden. Zo lang was Eline al aan het vragen wanneer ze naar school mocht. Al bijna een jaar lang ziet ze ’s morgens de kindjes die worden opgepikt door de schoolbus. Al een jaar bijna moesten we steeds antwoorden ‘ah maar die is op school nu he’ op Eline’s vraag waar dit of dat kindje was.

‘t Was dus hoog tijd voor Eline om zelf naar school te gaan! Na heel wat getwijfel over welke school hakken we de knoop door. Het wordt Little Angel. Op vijf minuten stappen van waar we wonen. Het is geen echt internationale school maar ook geen echte Chinese school. Iets tussen de twee dus.

De reden waarom we geen internationale school hebben gekozen is de prijs… Ongelooflijk! 10.000 tot 20.000 dollar per jaar. Over een puur Chinese school waren we ook niet overtuigd. Wellicht iets te veel regeltjes voor onze 2-jarige bengel. 

Maar vooraleer Eline naar school kan moet ze eerst nog en bezoekje brengen aan het lokale ziekenhuis. Ook om naar school te gaan heb je hier natuurlijk een paar stempels nodig!

Op een vroege woensdagochtend staat om 7u30 de ayi al aan de deur. Ze zal ons mee vergezellen naar het ziekenhuis. Geen overbodige luxe want er zijn geen tolken en we worden, om alle papiertjes te verzamelen, een paar keer van de ene kant van het ziekenhuis naar de andere kant gestuurd.

Met een bang hartje lopen we het ziekenhuis binnen. Er moet bloed worden geprikt. Zal het wel hygiënisch zijn? Zal er wel een nieuwe naald worden gebruikt? Bij het binnenkomen van het ziekenhuis zien we de vuile vloeren en de heel oubollige infrastructuur. Ai.

Eerst een ticketje halen bij de balie. Dan naar boven om ons aan te melden voor ‘het onderzoek’. Dan weer naar beneden om bloed te prikken. In een tochtige gang gaan we in de rij staan. Vier oudere Chinezen staan nog voor ons. Om de beurt gaan ze op het krukje aan het loket zitten. 

De verpleegster draagt plastic handschoentjes en vervangt bij elke prik de naald door een nieuwe. De gebruikte gaan onherroepelijk de vuilbak in. Oef. Een klein prikje, wat duwen op Eline’s vinger en het bloed wordt opgevangen in een fijn buisje. Zonder huilen!

Daarna moeten we terug naar boven. We worden naar een kamertje gebracht waar Eline wordt gewogen op een weegschaal die minstens 50 jaar oud moet zijn. Het is een oude ijzeren balans met gewichten aan de ene kant en een ijzeren stoeltje aan de andere kant. Daarna wordt ze ook nog gemeten (2 cm groter dan de week ervoor in België!) en wordt haar hart en longen beluisterd.

Na het onderzoek gaat het terug naar beneden om de uitslag van de bloedtest op te pikken en de nodige stempels op te halen. En dan zijn we er vanaf! De stempels zijn in ons bezit! Eline kan naar school!

Maandag 19 januari is het eindelijk zover. We wachten de Chinees-Hong Kongse Swan op aan de ingang van onze compound. Swan’s dochter Sarah gaat ook naar Little Angel. Samen gaan we op pad.

Papa filmt, Eline is uitgelaten. Aan de schoolpoort helpt Swan met tolken. Voor we naar binnen kunnen schijnt de schoolarts met een zaklampje in Eline’s mond om te zien of ze geen mond-klauwzeer heeft. Alles is in orde.

Sarah en Eline zitten samen in de klas. Samen met 13 andere kindjes en 3 juffen. Eline loopt meteen het klaslokaal binnen. Zonder omkijken. Mama en papa moeten vragen om een kusje. We lopen even mee de klas in. Achteraan is er een kamertje waar de kindjes hun middagdutje doen van 12u tot 14u. Voorlopig is dat nog niet voor Eline. 

Eline wordt weer opgepikt tegen 12u, nadat ze gegeten heeft. Ze is enthousiast. Morgen wil ze terug. Ze heeft met blokken gespeeld, liedjes gezongen, melk gedronken en rijst met blaadjes gegeten zegt ze. Nog voor we thuis zijn ligt ze te slapen in haar buggy.

Popularity: 5% [?]

PERSBERICHT VRT wo 07/01/09 16:08 - De lokale overheid van de Centraal-Chinese provincie Henan heeft de openbare omroep in een brief haar excuses aangeboden voor het incident met VRT-correspondent Tom Van de Weghe. De VRT krijgt ook een schadevergoeding die een deel van de geleden schade dekt.

Op 27 november vorig jaar werd Van de Weghe samen met twee medewerkers aangevallen, geslagen en beroofd door de lokale autoriteiten van Henan.Van de Weghe was een reportage aan het draaien over aids in China. De tapes met de interviews werden afgepakt, samen met geld, gsm en opnamemateriaal.

“Er zijn toen ongelukkige zaken gebeurd. We voelen ons schuldig als we eraan terugdenken”, luidt het in de brief, die ondertekend is door vijf betrokken lokale overheidsmedewerkers. “We willen ons verontschuldigen, vergeef ons.”

De ondertekenaars van de brief betreuren ook de opgelopen schade en keren een bedrag uit van 150 euro. “Aanvaard dit alstublieft, wij zijn arm”, klinkt het.

Van de Weghe: “Meer dan verwacht”

Tom Van de Weghe is opgetogen. “Wat we nu gekregen hebben is meer dan wat ik ooit verwacht had”, zegt hij. Bij een eerder ontmoeting had Van de Weghe al enkele tapes met beeldmateriaal teruggekregen, met uitzondering van de tape met beelden van de aanval.

“Die zien we wellicht nooit meer terug, maar deze brief en schadevergoeding beschouw ik als een symbolische geste. Ook al gebeurt dit onder druk van een hogere overheid, met deze brief zijn de verantwoordelijken hopelijk tot inkeer gekomen. Al had het allemaal nooit mogen gebeuren”, zegt Van de Weghe.

Van de Weghe blijft nog een jaar in China

De VRT beschouwt het incident nu als afgesloten. “We hebben de garantie gekregen dat Tom zijn werk als VRT-correspondent in alle vrijheid kan voortzetten”, zegt hoofdredacteur Pieter Knapen. De verblijfsvergunning en accreditatie van Tom Van de Weghe zijn verlengd voor een jaar.

Dankzij de aanpak van de Belgische ambassade in Peking, van het kabinet van minister van Buitenlandse Zaken Karel De Gucht en van de Chinese ambassade in Brussel kreeg de zaak een goede afloop.

Ook de vereniging voor buitenlandse correspondenten in China is tevreden. “Dit is een ongewone toegeving en een belangrijke stap in de goede richting naar betere behandeling van journalisten in China”, luidt het in een verklaring.

LETTERLIJKE VERTALING BRIEF:

Popularity: 6% [?]