Sofie en ik zijn aan het bekomen van de verschrikkelijke ervaring van afgelopen donderdag. Nooit gedacht dat het zover zou komen, maar al bij al heel opgelucht dat alles goed is afgelopen. De fysieke schade is beperkt, de psychologische schade zal wat langer nodig hebben om te helen.

Het verhaal zelf is intussen al op alle mogelijke manier verteld in de media. Onder verzamelen we enkele links naar bijdragen die verschenen zijn.  

De vele reacties met steunbetuigingen via e-mail, facebook en deze blog hebben ons deugd gedaan en gesterkt. Helaas zijn er onvermijdelijk ook minder mooie reacties van mensen die beweren dat ik hiermee “andermaal en bewust” een negatieve kant van China heb willen laten zien.

Speciaal voor deze mensen : ik heb aan de knokploegen nooit gevraagd om mijn ploeg 12 uur lang te schaduwen, aan te vallen en te beroven. Een reportage draaien over mensen die moeten overleven met aids (naar aanleiding van Wereldaidsdag op 1 december) mag daar geen reden voor zijn. In China niet, in de rest van de wereld niet, nergens. Niets kan dit goedpraten.

Als journalist -of dat nu in België, de VS of in China is- kom je vaak in contact met de onderkant van een maatschappij. Je brengt verhalen die belangwekkend zijn, maar vaak onbekend zijn of verborgen gehouden worden. Het is de verdomde plicht van een journalist om die verhalen te brengen. Zeker in China betekent dit vaak oppassen, berekende risico’s nemen, stinkende dekseltjes durven openen.

Wie zoiets niet doet, heeft niets te zoeken in China en kan net zo goed vanuit Brussel berichten. En wie het officiële en positieve discours wil horen, bekijkt beter de staatskranten en tv-zenders, van CCTV1 tot CCTV 9999. Journalisten zijn geen propagandamachine, geen megafonen. Een correspondent is geen instrument.  

De vele gezichten van China

Inderdaad, een deel van China komt hier opnieuw niet mooi uit. Maar het toont opnieuw aan dat China vandaag heel veel gezichten heeft. Wie zich beperkt tot het China met een razendsnelle ontwikkelende economie, tot de flitsend moderne mega-steden waar alles mogelijk lijkt, tot het officiële hoera-verhaal waardoor zoveel China-bezoekers overdonderd worden, is blind voor het echte China.

Het China dat verscheurd wordt door een steeds groter wordende kloof tussen arm en rijk, waar mensen die voor meer rechten opkomen onderdrukt worden, waar een aardbeving veel méér doden maakt dan nodig, waar aids-slachtoffers worden weggemoffeld, waar arbeiders worden gedumpt, waar geknoeid wordt met voedsel, en ga zo maar door.

Alle verhalen die in dit woelige jaar 2008 het nieuws vanuit China hebben bepaald zijn niet uniek voor China. Ze zijn eigen aan een maatschappij die in transitie is. Maar zelden heeft een transitie zich zó razendsnel en voor de ogen van de rest de wereld afgespeeld als hier. Dit maakt van China momenteel één van de meest interessante plekken ter wereld om als correspondent hier aanwezig te zijn. En te blijven, zolang het kan.

NB: de waslijst met positieve, leuke Chinese onderwerpen die ik vóór mijn komst, nu een jaar geleden, had opgesteld, ligt een beetje verweesd op mijn bureau, weggedrukt door het grote nieuws. Wie weet wordt 2009 een beetje ‘rustiger’ op het vlak van rampen, opstanden en voedselcrisissen, en is er ook tijd voor ander nieuws.

VRT De Redactie 

http://deredactie.be/cm/de.redactie/cultuur%2Ben%2Bmedia/081128TomVdw 

VRT Radio 1

http://www.radio1.be/programmas/vand/1329209/  

VRT Studio Brussel 

http://www.stubru.be/node/75376#comments 

Popularity: 7% [?]

De Chinese overheid pompt 462 miljard euro in de eigen economie en levert hiermee een aanzienlijke bijdrage in de strijd tegen een wereldwijde recessie. De Aziatische beurzen reageren enthousiast.

Terwijl de rest van de wereld de voorbije weken het ene economische reddingsplan na het andere lanceerde, keken de leiders in Peking vanop de zijlijn toe. Ze geloofden graag dat de Chinese economie niet zwaar getroffen zou worden door de internationale economische chaos. Maar de reeks maatregelen die nu werd aangekondigd verraadt dat ook in Peking de alarmbel luidt.

De Chinese regering trekt met 462 miljard euro een gigantisch bedrag uit voor haar heroplevingsplan. Het geld moet vooral geïnvesteerd worden in infrastructuurwerken. Met de bouw van nieuwe spoorwegen, bruggen en luchthavens hoopt China de vraag naar grondstoffen zoals staal, hout en olie op peil te houden. Daarnaast moet het geld besteed worden aan de heropbouw van de door de aardbeving getroffen provincie Sichuan en aan milieuprojecten.

De Chinese leiders beloven ondermeer ook een daling van bedrijfsbelasting. Chinese bedrijven zouden ook makkelijker leningen moeten krijgen van banken. Een opmerkelijke beslissing : door het strenge kredietbeleid was China gespaard van een kredietcrisis zoals in de rest van de wereld. Analisten vrezen nu dat China binnenkort een eigen kredietcrisis zal meemaken. 

Dalende vraag

Terwijl China de voorbije jaren op de rem moest staan om de economie niet te laten oververhitten, is het nu alle hens aan dek om de Chinese motor niet te laten sputteren. In het derde kwartaal van dit jaar is de groei al teruggevallen naar 9 %, tegenover bijna 12% vorig jaar. Premier Wen Jiabao waarschuwde al dat dit jaar mogelijk het slechtste economische jaar wordt sinds jaren.

De overheid probeert de dalende buitenlandse vraag naar Chinese producten te compenseren door de binnenlandse markt te stimuleren. De voorbije twee maanden had de Chinese centrale bank al drie keer de intrestvoeten verlaagd. Bewoners op het platteland kregen ook subsidies om koelkasten en tv’s te kopen. Maar deze maatregelen lijken weinig effect te hebben.

Stijgende onrust

Intussen groeit in heel het land de sociale onrust. Duizenden werknemers zijn al ontslagen omdat de fabrieken gesloten worden. In de zuidelijke provincie Guangdong leidde dat de afgelopen dagen tot rellen met de politie. Elders in het land breken stakingen uit. In Chongqing, de vierde grootste stad van het land, hebben taxichauffeurs het werk neergelegd uit protest tegen de hoge brandstofprijzen en de verhoogde belastingen.

Het economisch heroplevingsplan van de Chinese regering heeft alvast een kalmerend effect op de Aziatische beurzen. Ze sloten vandaag met winst af. Vooral de aandelen van bedrijven die van de nieuwe maatregelen zullen profiteren, zoals staalbedrijven en bouwfirma’s, gingen de hoogte in.

Popularity: 12% [?]

De overwinning van Barack Obama is ook in de Chinese pers enthousiast onthaald. Tijdens de campagne was er in de staatskranten amper iets te lezen over de Amerikaanse verkiezingen. Verkiezingen zijn hier zo wie zo niet populair. Maar nu maken diezelfde kranten op hun voorpagina plaats voor grote titels en foto’s van Obama. “De verandering is er” en “Onze felicitaties aan Obama” koppen de twee grootste kranten.

Terwijl de staatstelevisie hier gewoonlijk het nieuws opent met een verslag over de activiteiten van het Politbureau, was het nu een fragment uit de speech van Obama. Op zich heel opmerkelijk. 

Weliswaar geen telefoontje, maar een beleefd felicitatietelegram van de Chinese president Hu Jintao (Foto) aan zijn nieuwe collega.”In deze historische tijden kijk ik ernaar uit om met u de dialoog tussen onze beide landen te versterken, en tegelijk het wederzijds vertrouwen.”

Uit een recente Chinese peiling was al gebleken dat Obama enorm populair is bij de Chinezen. 75 % verkoos hem boven McCain. Het is vooral zijn jonge, dynamische uitstraling die hem aantrekkelijk maakt. Jonge Chinezen beschouwen hem als de vleesgeworden Amerikaanse droom, een droom die ook hen drijft.

Drakendoders

Of Obama in China lang op de golven van zijn populariteit zal kunnen surfen is volgens enkele Chinese krantencommentatoren onzeker. Chinezen zijn traditioneel iets meer op hun gemak bij een Republikein dan bij een Democraat. Zeker als die Democraat ook verandering belooft, want dat zou kunnen betekenen dat de Sino-Amerikaanse relaties stroever verlopen.

Obama’s China adviseur Jeffrey Bader stelde de Chinese pers al gerust dat er op termijn weinig zal veranderen onder Obama, maar Chinezen hebben nu eenmaal een paardengeheugen.

De zeldzame keren dat het tijdens de verkiezingscampagne over China ging gebruikte Obama gespierd taalgebruik. Hij beschuldigde er de Chinese regering ondermeer van “de Chinese munt te manipuleren” en hierdoor Amerikaanse jobs af te pakken.

Obama zou onder druk van zijn partijgenoten ervoor kunnen kiezen om met enkele protectionistische maatregelen de Amerikaanse economie nieuw leven te blazen. Bij de Democraten zitten nu eenmaal meer zogenaamde ‘drakendoders’ dan bij de Republikeinen.

Méér protectionisme kan leiden tot een handelsoorlog tussen China en de VS, waardoor de huidige wereldcrisis een nog grotere ramp wordt.

Obama wond in het verleden ook geen doekjes om zijn standpunt inzake Tibet, het meest heikele onderwerp in de relatie tussen China en de rest van de wereld. Afgelopen maart veroordeelde hij het neerslaan van de protesten en eiste hij zonder veel franjes meer Chinees respect voor de godsdienst en cultuur van de Tibetanen. Bij president Bush drong Obama er op aan om weg te blijven van de openingsceremonie van de Olympische Spelen.

Obama is voorstander van een “betekenisvolle autonomie” voor Tibet en van een geleidelijke terugkeer van de dalai lama naar China.

Alleen wat Taiwan betreft zijn de Chinezen iets geruster met Obama. Hij is voorstander van een status-quo in de relaties tussen China en Taiwan en steunt het ‘één-China’ beleid.Het is onwaarschijnlijk dat Obama nog méér wapens zal leveren aan Taiwan dan voorzien was om zich te verdedigen tegen mogelijke Chinese agressie.

Pragmatisme

De Chinese regering mag dan wel op haar hoede zijn voor Obama, ze heeft al genoeg Amerikaanse verkiezingen meegemaakt om te beseffen dat harde woorden tegenover China nu eenmaal de aard is van het beestje. Bush deed dat in het begin van zijn eerste ambtstermijn, en Clinton ook. Maar na twee jaar milderde de toon en gebruikten beide heren in het Witte Huis liever termen als “strategische concurrent” om China te beschrijven.

De relaties tussen Amerika en China waren dankzij het pragmatisme van Bush de laatste jaren trouwens vrij hartelijk te noemen. De staande ovatie die Bush kreeg van de Chinezen tijdens de openingsceremonie van de Olympische Spelen (ik stond er op 25 meter van en herinner me dat kippenvelmoment) spreekt nog altijd boekdelen.

Ook Obama noemde China onlangs “noch vriend, noch vijand, maar een concurrent”. Misschien kiest hij beter voor het woord “aandeelhouder”, want nooit eerder is China zo hard nodig geweest om de grote wereldproblemen aan te pakken. Of het nu gaat over de wereldeconomie, over Iran of Noord-Korea, over Afrika of over de klimaatopwarming : China is vandaag een factor geworden waarmee een Amerikaanse president rekening moet houden.

En mocht Obama twijfels hebben over zijn China-beleid, dan kan hij nog altijd advies inwinnen bij zijn half-broer.Die woont namelijk in de Zuid-Chinese stad Shenzhen, de fabriek van China. Hij heeft er een Chinese vriendin én een eigen zaak. Wat hij precies doet? Hij ontwikkelt websites voor Chinese bedrijven die in de VS een afzetmarkt zoeken voor hun goedkope producten….

Popularity: 7% [?]

Het is hier inderdaad eventjes stil geweest : we zijn net terug van een geweldige 18-daagse trip naar Japan. Eens een fijne afwisseling, na meer dan 10 maanden China. Onze route: Tokyo, Nikko, Hakone, Nagoya, Takayama, Kamikochi, Kyoto, Nara, Hiroshima, Miyajima, Himeji en terug naar Tokyo. Een uitgebreider verslag van de reis volgt deze week, maar de foto’s kun je nu  al bekijken op de vertrouwde plek. 

Popularity: 39% [?]