Volgende achtergrondbijdrage verscheen afgelopen vrijdag op deredactie.be
Morgen kiezen de Taiwanezen een nieuwe president. Tegelijk moeten ze in een referendum beslissen of Taiwan onafhankelijk mag toetreden tot de Verenigde Naties. Voor China is dit een regelrechte provocatie, want het beschouwt Taiwan als een onlosmakelijk deel van China.
De ene verkiezingskaravaan na de andere raast door de straten van Taipei. Een opmerkelijk zicht, met vlaggen, scooters, orkestjes en geschreeuw langs alle kanten. Het gaat er bikkelhard aan toe. Niet verwonderlijk, want er zijn maar twee partijen die dingen naar het hoogste ambt van president van Taiwan: de Kwomingtang (KMT) en de Democratische Progressieve Partij (DPP) van de huidige president Chen Shui-bian.
Taiwan is een prille democratie. Pas in 1996 waren hier voor het eerst vrije verkiezingen. Tot de jaren 1990 was Taiwan een éénpartijstaat bestuurd door Kwomingtang. Deze nationalisten waren op het eiland beland in 1949 met Chiang Kai-shek, nadat ze een bloedige burgeroorlog verloren hadden van de communisten onder Mao.
Een nieuwe identiteit
Bijna 60 jaar na de scheiding erkennen China noch Taiwan mekaars bestaan. Taiwan is volgens China een opstandige provincie die zo snel mogelijk herenigd moet worden met het “moederland”. De Chinezen dreigen er zelfs mee geweld te gebruiken als Taiwan zich op een dag onafhankelijk verklaart. Op het Chinese vasteland staan daarom meer dan 1200 raketten met hun neus naar Taiwan om dat dreigement kracht bij te zetten.
De nationalisten van de KMT beschouwen zich dan weer als de rechtmatige eigenaars van de titel ‘Republic of China’ (de officiële benaming van Taiwan) en dromen van een hereniging met China onder hun bewind.
Maar het echte Taiwanees nationalisme begon pas in 2000, toen de Democratische Progressieve partij van de huidige president aan de macht kwam. Hij wakkerde met succes de anti-China gevoelens aan door de naam Taiwan ten volle uit te spelen. Hij introduceerde ook de studie van de Taiwanese geschiedenis en taal (verboden onder de KMT) op school. Taiwan ziet zich sindsdien niet meer als een deel van China, maar als een de facto onafhankelijke staat. Tot ergernis van de Chinezen.
Economische gevolgen
De Taiwanese regering trapte op nog meer zere tenen, door allerlei maatregelen uit te vaardigen om de Taiwanese economie te beschermen tegen China. Taiwanese bedrijven zijn toegelaten om te investeren in China, maar voor niet meer dan 40% van het kapitaal. Banken mogen zelfs totaal niet actief zijn in China. Rechtstreekse vluchten tussen China en Taiwan zijn niet toegestaan, en er worden niet meer dan 1000 Chinezen per dag in Taiwan toegelaten.
De beschermingsmaatregelen doen in praktijk meer kwaad dan goed. Het eiland raakte de voorbije acht jaar steeds meer geïsoleerd in een Aziatisch continent dat draait rond het economische wonder China.
Taiwan, één van de oorspronkelijk Aziatische tijgers met een bloeiende high-techindustrie, heeft hierdoor vooral aan concurrentiekracht verloren. Landen zoals Zuid-Korea ,die wel onbeperkt zaken kunnen doen met China, palmen de plaats van Taiwan in. En de rijke Chinese toeristen laten Taiwan links liggen.
Ma of Frank, China of Taiwan
Aftredend president Chen Shui-bian wou China nog een laatste keer provoceren door samen met de presidentsverkiezingen ook een referendum te organiseren over het toetreden van Taiwan tot de VN. Het lijkt wat verloren moeite, want wat ook de uitslag is, China zal in de VN-Veiligheidsraad nooit een toetreding van Taiwan laten passeren. En ook de Verenigde Staten hebben al laten weten dat ze de uitslag van dit referendum zullen negeren.
De enige echte inzet van deze verkiezingen zijn de relaties met China. De KMT-kandidaat Ma Jing-jeou wil zo snel mogelijk een nieuw economisch samenwerkingsakkoord met de Chinezen afsluiten. Dat zou de Taiwanese handel en investeringen een duw moeten geven. Hij wil ook vrede sluiten met Peking en zo een einde maken aan de militaire opbouw. “Een win-win situatie voor beide landen”, volgens de KMT, waarmee de partij de zakenwereld achter zich wil krijgen.
De DPP-kandidaat Frank Hsieh vindt de plannen van de KMT verdacht. Hij wil de beschermingsmaatregelen lichtjes versoepelen zonder Taiwan’s soevereiniteit op te geven. “Wij blijven onze democratie en onafhankelijkheid verdedigen, onze ziel is niet te koop”.
In de peilingen ligt de KMT voorop, maar het is lang niet zeker of die partij zaterdag ook wint. Het grootste struikelblok voor de KMT is de afkeer van het Taiwanese volk voor China. De dramatische gebeurtenissen in Tibet van de voorbije week komen dan ook ironisch genoeg als geroepen voor de DPP. Die blijft waarschuwen voor het doemscenario dat Taiwan op een dag onder de voet gelopen zal worden door China als de KMT wint.
Volgens analisten kan de uitslag van deze verkiezingen de politieke kaart van Azië hertekenen. Peking zelf kan na de slechte beurt in Tibet best een opsteker gebruiken en gokt op Ma. Maar het kan even goed een nieuwe kaakslag toegediend krijgen als de Taiwanezen kiezen voor Frank.
Popularity: 3% [?]
