Er lag vanmorgen weer een dikke sneeuwlaag (15 cm) in Peking. Het is de tweede keer in nauwelijks een week tijd. Het kan geen toeval zijn. De weermakers van Peking zijn nu professionele sneeuwmakers geworden, met kanonnen schieten ze de sneeuw uit de lucht om de droogte tegen te gaan. Automobilisten, fietsers en vliegtuig- passagiers vinden het niet zo leuk, Eline des te meer. Vlak voor school liet ze zich eens goed gaan.

Popularity: 87% [?]

Interview met de Tiananmen Moeders

Jue Xue komt ons beneden aan haar appartementsgebouw ophalen. Een kranige spitse dame van 73. Ze wijst ons meteen haar ‘bewakers’ aan, die haar sinds maanden 24 uur op 24 bewaken. De mannen in burger schrikken even en lachen, ook naar ons. “Ik heb net een groepje van die mannen mijn appartement uitgejaagd”, lacht ze. Jue Xue is in de nacht van 3 juni 1989 om half twee ’s nachts haar 21-jarige zoon verloren. “Hij is gedood door een kogel.”

Boven zitten de twee andere vrouwen op ons te wachten met een glaasje thee. Ze zijn ergens in de 70. Xianling Zhang spreekt een mondje Engels. Haar zoon was 19 toen hij op 4 juni 1989 gedood werd door het Chinese leger dat voorbijtrok. Xianling is door een agent die haar bewaakt tot bij Jue geraakt, in een politiewagen.

Shuging Tan maakt met gevouwen handen een buiging als we haar begroeten. Zij is 20 jaar geleden haar dochter verloren. Shuging maakt een verlegen indruk. “Zij is wat nieuw in onze groep.” zeggen de andere twee.

20 jaar na het drama, hoe moeilijk is jullie leven precies?

Xianling Zhang : “De pijn die in onze geest is gebleven is onbeschrijfbaar. En onze vrijheid is ook relatief, rond deze dagen zijn wij niet meer vrij. Waar ik ook naartoe ga, ze volgen me. Daarnet ook nog, tot hier. In de gang stonden hier net ook geheime agenten.”
Jue Xue : (lacht) “Ja, vanaf het moment dat de politieagenten haar gezien hadden, werden ze al zenuwachtig. Ze vroegen ”naar het schijnt komt er vandaag een buitenlandse TV-ploeg jullie interviewen?” Ik zei: “Geen idee!” Maar ze lieten Xianling niet naar binnengaan. Toen werd ik boos. (hevig) “Dit slaat nergens op,” riep ik, “jullie bewaken me al 24 op 24 rond deze tijd en verbieden het bezoek van mijn vriendin? Dit is gewoon onmenselijk!” Ze werden even stil, gingen mee naar binnen en discussieerden nog verder met ons. Ze vroegen: “Waarom laten jullie een interview door de buitenlandse media toe? Voor zulke zaken kunnen jullie toch beroep doen op de binnenlandse media, waarom de buitenlanders? Dit is gewoon de vuile was buiten hangen, hé!” Ik antwoordde daarop: “Nu zijn jullie niet meer eerlijk. Nooit hebben wij hier binnenlandse media gezien!”

Xianling Zhang: “Natuurlijk verwelkomen we CCTV (staatstelevisie) en Xinhua. Maar niemand van hen heeft 20 jaar lang onze brieven beantwoord of is hier ooit komen opdagen. Onder zulke omstandigheden gaan wij natuurlijk hulp zoeken bij de buitenlandse media. Aan jullie kunnen we al onze miserie van de afgelopen 20 jaar kwijt. En toen we dat aan die bewakers vertelden werden ze stil.”
Hoe erg vinden jullie dit persoonlijk?
Shuging Tan: “De voorbije jaren kwam rond 4 juni de wijkagent altijd bij me langs. Dat was een soort waarschuwing. Hij zei : “Het is allemaal voorbij, wat gebeurd is is gebeurd. En als het 4 juni is, zorg dat je geen problemen maakt.” Ik zei: “Maak je geen zorgen, want stel dat ik jou vandaag dood, dan ben jij onschuldig. Maar toen mijn kind gedood werd, was het ook een onschuldig slachtoffer. Weet één ding : als jij de man bent die het gedaan heeft, dan maak ik je gewoon af. Ik neem wraak.”
Xue: “Sinds de oprichting van de Tiananmen Moeders groep in 1996 hebben wij een plaats gevonden waar wij onze miserie kwijt kunnen kwijtraken. Maar tegelijkertijd is de overheidsbewaking strenger geworden. Elk jaar rond 4 juni, rond het Volkscongres, soms zelfs rond Chinees Nieuwjaar, of wanneer de buitenlandse pers, een buitenlandse president of mensenrechtenorganisaties China komen bezoeken, dan staat het hier beneden vol met politieagenten en politiewagens. Overal volgen ze ons. Zelfs wanneer wij naar het kerkhof gaan, volgt de politiewagen ons gewoon ook tot aan de graf. Dat is zwaar.”
Zhang : “Ze beschouwen ons eerder als vijanden in plaats van echt burgers. Onze kinderen zijn door hen vermoord en dan doen ze ons dit nog aan, ons constant in de gaten houden, wij hebben geen vrijheid meer. Vorig jaar, net voor de Olympische Spelen, hebben ze één van ons naar Dalian verplaatst in het noorden van China. Ik noem dat het Dalian concentratiekamp. Ik moest van hen ook vertrekken, en als ik dit zou weigeren, dan zouden ze me iedere dag lastigvallen zegden ze. Ze zouden me dagelijks vergezellen om tv te komen kijken. Ik zei : “De Olympische Spelen zijn een internationale gebeurtenis en iedere burger heeft zijn/haar recht om te gaan kijken. Waarom jagen jullie me nu uit Beijing?” Ze vertelden me dat het omwille van de veiligheid is. Ik zei: “Waarom ben ik ineens niet meer veilig ?” Ik ben uiteindelijk kwaad op ‘zakenreis’ vertrokken naar Binnen-Mongolië. Maar dit jaar is de bewaking strenger dan vorige jaren, omdat ik ook Charter 08 getekend heb, een oproep voor meer democratie en mensenrechten in China.”
Xue : “Wat doen wij nu eigenlijk verkeerd? Wij zijn maar gewone burgers, en we zijn nog steeds actief aan het werk voor ons land. Toch houden ze ons constant onder de gaten. Door met jullie te praten kunnen we ze misschien op een dag verbieden om ons verder te folteren op zo’n onmenselijke manier.”
Is er dan een reden waarom ze schrik moeten hebben van jullie. Wat zit er achter eigenlijk?
Zhang: “Hoe de huidige regering zich nu voelt, kan je perfect vergelijken met een moordenaar die op vlucht is. Onze vereniging van Tiananmen Moeders is ook de allereerste vereniging in het zestig jarige bestaan van dit land die opkomt voor de waarheid. Ze zijn wellicht bang dat de andere slachtoffers door onze actie ook wakker geschud zouden worden. Dit is niets meer dan onze rechten, wij gebruiken enkel onze wettelijke rechten maar. Maar ze hebben misdaad gepleegd, ze hebben mensen vermoord, daarom zijn ze bang.”
Tan: “Er is 20 jaar geleden een fundamentele beslissingsfout gemaakt door de hoogste bevelhebbers en het werd uitgevoerd door lager niveaus. Ontelbare mensen zijn gedood, maar de exacte cijfers hebben wij nooit gekregen. Waarom zijn ze dan zo bang? Wel ze zijn bang dat al deze mensen zich straks verenigen. Dan wordt het een massabeweging. Het gaat over een gigantisch getal, daar hebben ze schrik voor, denk ik.” Read the rest of this entry »

Popularity: 77% [?]

Samen met mijn cameraploeg (cameraman en assistent) ben ik vanmiddag twee uur ondervraagd door de politie van Peking. Dat gebeurde nadat we drie oude vrouwtjes (ergens in de 70) hadden geïnterviewd. Zij maken deel uit van de Tiananmen Moeders, een vereniging van moeders die op 4 juni 1989 hun zoon of dochter verloren hebben tijdens het bloedbad op het Tiananmen plein.

De vrouwen staan sinds maanden onder permanente politiebewaking, 24/7. Zij kunnen niet gaan en staan waar ze willen, zonder gevolgd te worden door agenten in burger.

Read the rest of this entry »

Popularity: 91% [?]

Charter 08. A call for China’s new revolution? from Tom Van de Weghe on Vimeo.

De Chinese premier Wen Jiabao is vandaag in Brussel. Hij wordt ondermeer ontvangen door EU-commissievoorzitter Barroso. Het bezoek staat in het teken van de economische crisis.

De Chinese regeringsleider heeft de opdracht gekregen om de plooien met de Europese Unie glad te strijken. De relaties waren eind vorig jaar beneden het vriespunt gezakt, nadat de Franse president Sarkozy de dalai lama officieel had ontvangen. Frankrijk was toen voorzitter van de Europese Unie.

Die ontmoeting is bij de Chinezen in het verkeerde keelgat geschoten. Een geplande EU-top werd meteen uitgesteld. “Wie zich moeit met Tibet moeit zich met interne aangelegenheden van China”, vinden de Chinezen. Niet toevallig ontbreekt Frankrijk op de lijst van Europese landen die de Chinese premier nu bezoekt.

‘Reis van vertrouwen’

In de Chinese media is veel aandacht voor de Europese trip van Wen Jiabao, die bestempeld wordt als “De reis van het vertrouwen”. De Chinese premier moet het vertrouwen van de buitenwereld in China herstellen om samen de globale economische crisis aan te pakken.

Eerder deze week was Wen Jiabao te gast op de jaarlijkse hoogmis van het kapitalisme in Davos. Hij gaf er een speech voor de elite van de financiële wereld. Zijn boodschap was overduidelijk : de instorting van de wereldeconomie is de schuld van het westen, niet die van China.

Jiabao gaf er ook toe dat de Chinese economie ernstiger te lijden heeft onder de economische crisis dan eerst gedacht. De exportmarkt heeft zware klappen gekregen, de woning- en aandelenmarkt is in elkaar gestort. China blijkt dus niet immuun. Volgens de laatste berichten dreigt China zelfs in een recessie te belanden.

Charter 08 zaait paniek

De Chinese leiders beseffen dat ze Europa nodig hebben om zelf uit het slop te geraken. Economische groei zou onmisbaar zijn om China intern stabiel te houden en onrust af te wenden. Want er zijn al tekenen aan de wand zichtbaar: een groepje Chinese intellectuelen publiceerde onlangs een spraakmakend manifest met de titel ‘Charter 08′ waarin het huidige politieke systeem beschreven wordt als ‘rampzalig’.

De auteurs roepen in het document ook op tot vrije verkiezingen, het einde van het éénpartijstelsel, vrijlating en eerherstel van politieke gevangenen en vrijheid van pers, meningsuiting en godsdienst. Charter 08 is een succes en werd intussen ondertekend door enkele tienduizenden Chinezen. Dankzij het internet verspreidt het zich als een lopend vuurtje.

Over enkele maanden is het precies 20 jaar geleden dat het studentenprotest op het Tiananmenplein in Peking geweldig werd neergeslagen. De Chinese overheid huivert bij de gedachte dat zo’n opstand zich zou herhalen en probeert de internettoegang tot Charter 08 te blokkeren. Ze is ook een heksenjacht begonnen tegen de schrijvers en ondertekenaars. Verschillenden zijn al opgepakt en zitten in de cel, anderen worden bedreigd. Het ‘rustige’ jaar van de Os kondigt zich niet zo rustig aan.

Popularity: 26% [?]